Króliki nasze hobby

Żeby myśleć o własnoręcznym wykonaniu trzeba mieć kilka podstawowych narzędzi. Przede wszystkim trzeba mieć jednak, jakieś miejsce gdzie poniewierające się opiłki metalu nie będą problemem, a włączona wiertarka nikomu przeszkadzać.
Robienie karmideł w mieszkaniu raczej nie wchodzi w grę.
Zrobienie karmidła nie wymaga nadzwyczajnych zdolności, ale podstawowe umiejętności posługiwania się narzędziami w tym elektrycznymi są wskazane.
Z tego też powodu odradzam kolegom w wieku szkolnym samodzielne próby.

Do niezbędnych narzędzi należy:
1. Wiertarka ręczna elektryczna. Najlepiej z regulacją obrotów (funkcja potrzebna przy "wykańczaniu" nawierconych otworów odpylających).

2. Wiertła do metalu średnicy 3,2mm i to kilka sztuk(na zapas).

3. Wiertło do metalu średnicy 6-10mm do "wykańczania otworów

4. Nożyce do blachy. I to nie jakiekolwiek lecz "proste". Nam potrzebne są akurat te bo z różnych stron będziemy "podchodzić" do blachy.
Tu pozwolę sobie wkleić link. http://allegro.pl/yt-1912-nozyce-do-bla ... 11644.html Proszę nie sugerować się że akurat tej firmy, chodzi mi tylko o wygląd.

5. Nitownica ręczna do nitów zrywalnych. Większość z nich jest przystosowana do nitów
3,2mm a takich będziemy używać. Tu przykład: http://allegro.pl/coval-nitownica-reczn ... 65959.html

6. Szczypce zaciskowe (małe) do montażu dwie sztuki. Po wyregulowaniu i zaciśnięciu same trzymają np. takie: http://allegro.pl/szczypce-morsa-140mm- ... 80259.html (Niby można próbować z kombinerkami ale dają taką wygodę, że warte każdych pieniędzy).

7. "Narzędzie" do zaginania krawędzi blachy, czyli mówiąc po prostu dwa "kątowniczki" stalowe przykręcone do drewnianego klocka. (Dla Stałych Forumowiczów rysunek i opis na PW.)

8. Młotek gumowy, nie za duży. (Proszę mi uwierzyć metalowy nie może być) Ot choćby taki http://allegro.pl/mlotek-gumowy-stal-bl ... 01929.html

9. Metalowy "rysik". Cienki, ostro zakończony i twardy. Ważne przy precyzyjnym odrysowywaniu.

Ot i wszystko. Teraz proszę przeliczyć koszt narzędzi.
Moje (oczywiście poza wiertarką) zwróciły się po wykonaniu około 25 karmideł, a kupiłem wszystkie specjalnie do tego.

Blacha i nity.

Do wykonania karmideł potrzebna jest blacha, ocynkowana lub malowana (zależy to od gustu hodowcy i dostępności). Blacha im cieńsza tym lepsza, 0,5 w sam raz. Ta 0,75 będzie już sprawiać problemy przy zaginaniu. Proszę nie martwić się, że za delikatna. Bez problemów wystarczy.
O ile boczki karmidła można wykonać nawet z rynien czy niepotrzebnych parapetów to reszta elementów musi być wycięta z prostych niepowgniatanych kawałków bo inaczej nic do niczego nie będzie pasowało.
Nity. Potrzebne są nity aluminiowe zrywalne o średnicy 3,2 mm, im lepszej firmy tym lepiej. Wbrew pozorom ma to znaczenie bo naprężenia blachy potrafią uszkodzić nit. Nity takie maja różne długości najlepiej gdyby były 4mm, ale 6,4 mm też będą się nadawać. Nie radzę używać dłuższych bo stwarzają problemy.
Średnica nita 3,2mm w zupełności wystarczy, grubsze sprawiają wrażenie solidniejszych ale biorąc pod uwagę że trzeba pod nie nawiercić otwory o większej średnicy, właściwie osłabiają stabilność konstrukcji.

Żeby wszystkie elementy do siebie pasowały trzeba zacząć od boczku Rysunek nr 1. (Post Poniżej)
Jego wielkość i wymiary mają wpływ na pozostałe dwa elementy.

Z doświadczenia powiem, że karmidło trzeba dopasować do hodowanych ras. Ponieważ miniaturek nigdy nie miałem nie potrafię podać wymiarów dla nich. Skoncentrujmy się na karmidłach dla ras średnich i ras dużych.

Żeby nie zagmatwać tematu. opisze zasadę konstrukcji i proponowane wymiarowanie dla ras średnich. Wymiary dla ras dużych podam na końcu omówienia..

Zacznijmy od wymiaru "B", który określi nam odległość tylnej ścianki karmidła od przedniej krawędzi.
Sam hoduję WJS-y i nawet dorosłe samce nie maja problemu z pobieraniem paszy jeśli wymiar ten wynosi 105 mm. Oczywiście kto ma rasy o szerokim łbie np NB czy Wiedeńskie może nieznacznie zwiększyć wymiar np do 110 czy nawet 115 jednakże nie więcej.
Jak już kiedyś wspominałem za duże karmidło prowokuje króliki do wygrzebywania.

Kiedy już podejmiemy decyzje co do Wymiaru "B" należy zwrócić uwagę na Wymiar "E". Jak widzicie powtarza się on na wszystkich trzech szkicach i jest on dla wszystkich elementów jednakowy.
Ile wynosi "E", zależy od tego z jakich kątowników zrobiliśmy sobie zaginarkę do krawędzi. Zalecam kątowniczki 10-12mm o długości 300 mm (dla obliczeń na forum przyjmę 10mm). Większe nie są potrzebne i powodują, że karmidło wygląda topornie.

Zaginarka to dwa takie kątowniki przykręcone tak by pomiędzy nimi była szczelina około 1mm, do prostego drewnianego klocka (blisko jego krawędzi).

Tak więc mając wymiar E oraz decydując o wymiarze B otrzymujemy z prostego wzoru B+2E= A

Ja przyjmę wymiar B=105 i E=10mm. Wymiar A = 125mm.

Przejdźmy do wymiaru "C". Będzie on stanowił wysokość karmidła (po odjęciu 10mm na górne zagięcie)
Zalecam 230mm. Taka wysokość w połączeniu z innymi wymiarami zapewni nam odpowiednia przestrzeń na "łeb" królika jednocześnie pozwalając na stworzenie wewnątrz karmidła miejsce na około 0,7-1 litra paszy (przy karmidle wąskim, dla pojedynczego).
Jeśli komuś BARDZO zależy, żeby do karmidła mieściło się naraz więcej paszy może wymiar "C" powiększyć o 10, 20, czy 30mm. Moim zdaniem jest to zbędne.

Drugim wymiarem wysokości jest wymiar "D".
Dla wymiaru C=230, wymiar D=190.
WAŻNE - Jeśli Zwiększymy "C", o tyle samo zwiększamy "D". Różnica pomiędzy nimi stanowi głębokość karmidła i dla ras średnich powinna wynosić 40mm. Ten właśnie wymiar jest kluczem do prawidłowego funkcjonowania karmidła.

Wykreślanie szablonu!

Mając wymiar "A" i wymiar "C" Na Kartce bloku technicznego wykreślamy prostokąt o tych wymiarach. DOKŁADNIE sprawdzamy kąty prostokąta. Muszą mieć idealnie 90 stopni! Błąd skończy się tym ,że będą ogromne problemy przy montażu a karmidła będą koślawe.

Po wykreśleniu prostokąta. Rysujemy dwie wzdłużne linie według wymiaru "E"
Oraz poprzeczną linię Według wymiaru "D"

Na dole prostokąta powstaje nam pole w które (niestety) odręcznie wrysowujemy obrys dolnej zaokrąglonej krawędzi boczku. WAŻNE! Przejście pomiędzy końcem zaokrąglenia a prosta linią (tą wrysowaną w prostokąt) musi być łagodne (stopniowe).

Dobrze jeśli ten łuk jest symetryczny. (Tymi wcięciami w górnej części boczku proszę się na razie nie przejmować. Szablon ma mieć normalne proste kąty u góry.

Proszę się nie zrażać, jeśli za pierwszym razem nie wyjdzie idealnie. Mnie piąty czy szósty zadowolił. Warto poprawiać do skutku.

Po wyrysowaniu bardzo uważnie wycinamy szablon i po przyłożeniu do kawałka prostej blachy, precyzyjnie odrysowujemy. Do odrysowania używamy ostrego wąskiego rysika (nie pisaka). Może to być gruba igła, szydło itp.

Tak odrysowany, wycinamy uważnie. Mamy gotowy szablon do boczków. W szablonie z blachy górne narożniki mają być pełne. Te wcięcia powstaną dopiero w elementach do montażu tuż przed wyginaniem boczku. Wycinanie ich wcześniej na oko lub z szablonu to strata czasu i niepotrzebne utrudnienie.


Wymiary (sugerowane) dla karmideł "Dużych"
"B" = 125mm
"C" = 255mm
"D" = 210
"E" takie samo jak do średnich

Ja się nie znam

Jak wykonać boczek
Mamy już szablon do boczków.
Metalowy szablon przykładamy do blachy i odrysowujemy metalowym cienkim rysikiem.
Po wycięciu pora na wykonania wcięć o wymiarach ExE jakie widzimy na rysunku 1.
Wcięcia te wcześniej pominęliśmy przy szablonie.
Do zaznaczenia wykorzystujemy zaginarkę.
Wkładamy boczek (górna prostą krawędzią) pomiędzy kątowniki i rysikiem zaznaczamy kreski na końcach. Potem wkładamy długie boki i robimy to samo. Zawsze sprawdzamy czy blacha weszła do końca.
Po odrysowaniu mamy linie po których wycinamy narożniki. Taki sposób wyeliminuje błędy, a wycięcie będzie idealnie pasowało do zaginarki.

Po i ich wycięciu, warto złożyć je razem i sprawdzić czy do siebie pasują. Ta dolna zaokrąglona część nie zawsze jest symetryczna więc warto ułożyć je razem w celach kontrolnych.

Zaznaczamy (może być pisak) która strona każdego z tych boczków będzie zewnętrzną ścianką karmidła. Boczne zakładki wyginamy bowiem na zewnątrz.

Zaginanie zaczynamy od jednego z długich boków. (Nigdy od najkrótszego( górnego). Wsuwamy długi boczek między kątowniki, stroną zaznaczoną jako zewnętrzna. Przykładając płasko dłoń zaginamy pod kątem prostym. Gumowym młotkiem lekko poprawiamy krawędź w razie potrzeby.
Wyjmujemy boczek i wsuwamy pomiędzy kątowniki najkrótszy boczek w taki sposób by ten już zagięty wystawał poz kątowniki jakiś 1-mm. Uwaga nie więcej jak 1mm bo nam krzywo wyjdzie. Znowu używamy młotka. Następnie wsuwamy ostatni bok na takich samych zasadach jak poprzedni.

Czynności ponawiamy przy drugim z boczków pamiętając by wkładać go zaznaczona zewnętrzną strona do siebie i do siebie zaginać.

Radzę po wykonaniu każdej pary sprawdzić przykładając do siebie. Jeśli pomyliliśmy strony wystarczy do każdego z nich dorobić pasujący.
Unikniemy przypadku, że mamy nadmiar lewych albo prawych i brakuje kompletów.
Boczki powinny być swoimi lustrzanymi odbiciami.

Szablon części tylnej:

(Wzór opracowujemy nadal na modelu dla ras średnich)

Jest kilka metod wyliczania wymiarów, ale na nasze potrzeby wykorzystamy najprostszą.
Bierzemy dwa wykonane boczki karmidła, składamy je do siebie i spinamy gumkami recepturkami. Bierzemy pasek kartonu o szerokości 20-30 mm i długości około 400mm (dla ras dużych będzie to około 450mm). Na jednym końcu zaginamy według naszego wymiaru ?E?. ( Można to zrobić w zaginarce). Pasek przykładamy do złożonych boczków tak by zagięcie zachodziło na górę jednej strony i opasujemy złożone boczki. (Traktujemy pasek jak centymetr krawiecki.) Zaznaczamy na tym pasku miejsce odpowiadające środkowi łuku dolnej części boczku oraz miejsce gdzie pasek styka się z zakładką(zagięciem) na boczku po przeciwnej stronie.
Mamy już długość blachy potrzebnej do zakrycia tyłu karmidła i zawinięcia dolnej części (tzw. Miski).
Blacha ta jednak musi w jakiś sposób trzymać się z przodu i być zawinięta by nie kaleczyć brody królika. Dlatego po odmierzeniu do całości doliczamy 12mm na zakładkę oraz wielkość wymiaru ?E? na zawiniecie. Dla zaginarki 10mm będzie to więc łącznie 22mm.

Uwaga! Te 12mm na zakładkę, są moim zdaniem optymalne. Wystarczają aby zamieścił się tam nit a z drugiej strony nie jest za duże i nie ma konieczności używania drugiego nita. Oczywiście jeśli w końcowym efekcie wyjdzie nieco więcej nic złego się nie stanie. Mniej nie może być bo będą poważne problemy z montażem.

Tak więc z pomiarów wyszła nam długość wymiaru ?G? z Rysunku nr 2. Niestety nie mogę podać tego wymiaru bo zależy on od wykreślonego ręcznie przez Was kształtu łuku na boczku.
Pozostał nam wymiar zewnętrzny z rysunku nr 2 tj. ?J?.
Tu sprawa jest prostsza. Dla pojedynczego karmidła dla ras średnich zalecam 145mm. Oczywiście można dowolnie ten wymiar sobie powiększać. Tak więc dla karmidła długiego (dla samicy z młodymi) zalecam 300mm.
Wariantów jest tu dowolna ilość.
UWAGA! Karmidło pojedyncze dla ras dużych zalecam szerokość (wymiar ?J?) -180mm. Długie (dla samic z młodymi) mam 350mm.

Tak więc mając wymiary ?G? i ?J? możemy przystąpić do wyrysowania szablonu.
Tak jak przy boczkach proszę zwrócić szczególną uwagę na zachowanie kątów prostych powstającego prostokąta.

Po wyrysowaniu i wycięciu blachy wróćmy do naszego ?paska? pomiarowego. Zaznaczyliśmy na nim środek łuku. Ten wymiar przenosimy na szablon z blachy i rysujemy według niego linie w poprzek blachy.
Wyznaczyliśmy w ten sposób linie na której powinny znajdować się otwory odpylające w dole karmidła. Otwory w jednej linii to trochę za mało. Dlatego też równolegle, po obu stronach wyznaczonej linii rysujemy dwie kolejne w odstępach 20mm (dla dużych karmideł tak samo).
Na tych liniach wyznaczamy miejsca do wywiercenia otworów odpylających. Nie mogą być bliżej niż 15 mm od krawędzi blachy szablonu.
Otwory te umieszczamy w szachownicę (jak na rysunku nr 2)
Odległość pomiędzy otworami w jednej linii to 35-40mm. Gęściej nie trzeba.

Jeśli zamierzamy zrobić w przyszłości więcej karmideł to w szablonie doradzam wywiercić otwory wiertłem 1,5 mm. Później taki szablon przykłada się do blachy i za pomocą rylca lub wkrętu i młotka trasujemy miejsca do przewiercenia bez potrzeby odmierzania za każdym razem.

No i mamy kolejny szablon. Tak jak przy boczku nie martwimy się wycinaniem dwóch narożników zrobimy to na gotowych elementach.

.

Wykonanie elementu z Rysunku "Tył"

1. Przykładamy szablon do blachy i odrysowujemy. Po wycięciu przykładamy ponownie i trasujemy rysikiem (lub czymś podobnym) i młotkiem otwory odpylacza.
UWAGA! Trasujemy i wiercimy od strony która będzie wewnętrzna częścią karmidła)

2. Wiercimy otwory wiertlem 3,2mm. (Nie mniejsze bo nie spełnia roli i nie większe bo zboże będzie w nich utykać.

3. Po wywierceniu odwracamy blachę i delikatnie sprawdzamy ręką krawędzie wywierconych otworów. Wyczuwacie zadziory? Właśnie z ich powodu przed wierceniem decydujemy która strona blachy będzie wnętrzem karmidła. Taki zadzior wewnątrz karmidła może pokaleczyć pyszczek królika i Waszą dłoń przy sprzątaniu. Ale zadziory na zewnątrz także są niebezpieczne.
Zadziory te trzeba usunąć frezem stożkowym. w moich stronach nazywa się to także "gzymlowaniem".

Najwygodniej jest zrobić to wiertłem o średnicy 8-10mm do metalu i wiertarką o regulowanych obrotach. Można użyć wkrętarki akumulatorowej.
Czynność wykonujemy na małych obrotach by nie przewiercić się przez blachę lecz jedynie wyrównać krawędzie..

4. Odcinamy narożniki. UWAGA!!! od strony otworów odpylacza.
Tak jak przy boczkach odrysowujemy linie ciecia przy użyciu zaginarki.
Dla dbających o detale. Pasek który zagniemy jako przednią krawędź powinien być troszkę krótszy dlatego tniemy o 1mm szerzej niż "E". Czyli E+1 oczywiście "na oko".

5. Zaginamy górną krawędź elementu używając zaginarki pod katem prostym. pomagamy sobie młotkiem gumowym w celu wyrównania zagięcia

6. Zaginamy część przy odpylaczach jak najbardziej można. Następnie przy użyciu młotka gumowego zaklepujemy tę część. Niektórzy pozostawiają ją zagiętą pod katem 90 stopni jakoby w celu uniemożliwiania wysypywania paszy. Moim zdaniem wskazane jest zagięcie pod kątem zbliżonym do 180 stopni w taki sposób by pomiędzy krawędzią zagięcia a blachą pozostała szczelina około 2-3mm.

Szablon ?Środka Karmidła? (rys. 3)
Jak widać na rysunku szablon jest prostokątem. Jego wymiary wynikają z wymiarów pozostałych elementów i tak:
?K? = ?J?? 3mm. Wyjaśniam dlaczego. Zagięcie krawędzi w ?środku karmidła? o wymiar ?E? teoretycznie zmniejsza jego szerokość o ten wymiar. W praktyce jednak zagięcie jest łukiem i tak naprawdę ?środek karmidła? staje się węższy od wyciętego o E-1,5mm. Ponieważ zagięcia są z obu stron, więc razem wychodzi 3mm.
Dzięki zmniejszeniu szerokości o 3mm unikniemy wciskania elementu na siłę, ale nie będzie także za luźne.
Kolejny wymiar to ?E? który jak w poprzednich wypadkach jest identyczny jak głębokość zaginarki do krawędzi.
Następny wymiar to ?L?. Tu zalecam stały wymiar 40mm i czy ?E? ma 10 czy 12 mm to bez znaczenia. L=40 mm wystarczy.
Odstępstwem od tej reguły jest przypadek kiedy chcemy znacznie powiększyć pojemność, nazwijmy to ?magazynową?, karmidła.
Przy opisywaniu boczku podpowiadałem ze można go podwyższyć (wymiar ?C?)w celu powiększenia pojemności o 10, 20 czy 30mm. Jeśli się na to zdecydowaliście to o tyle samo trzeba powiększyć wymiar ?L? jeśli tego nie zrobicie to po prostu karmidło będzie miało większą przestrzeń na głowę królika ale pojemność nie wzrośnie.
Pozostały nam dwa wymiary.
?Ł? i ?M?.
Dla karmidła dla ras średnich o wymiarach boczku ?B?=105mm i ?D?=190mm, zalecam ?Ł? =80mm a ? M? = 240mm.
Odpowiednio dla ras dużych( ?B?= 125mm, ?D?=210mm): ?Ł?=140mm i ?D?=280mm.

Jeśli Wasze wymiary ?B? i ?D? są inne trzeba sobie niestety narysować prostokąt o takich wymiarach i wrysować sobie w niego przybliżony kształt jak na szkicu obok rysunku nr 3.

A robi się to tak:
W prawym górnym rogu wyznaczamy sobie E (na poziomej górnej kresce) potem ?L? od rogu w dół na pionowej lewej kresce.
Od końca tego odcinka rysujemy linie pod katem około 30stoppni w dół będzie to ?Ł? a potem na dolnej kresce od prawego rogu odmierzamy 15mm. Z tego punku do góry prowadzimy kreskę odchyloną w lewo o 4-5 stopni.
Potem mierzymy linijką i mamy wymiary(po proszę kogoś to wstawi kolejny drobny szkic).
Powinien nam wyjść kształt jak na szkicu przy rysunku nr 3.

Kiedy już mamy wszystkie wymiary przenosimy je na blachę.
UWAGA! Po raz kolejny przypominam o zachowaniu katów prostych.
Jak widzicie na rys nr 3 Na wysokości przerywanych linii (dwóch pierwszych od dołu) mamy ?wcięcia? w blachę na głębokość ?E?. W celu ułatwienia sobie odrysowywania z szablonu poszerzcie je nożycami do 1mm. Tak by rysik się mieścił. Jak głęboko rozcinać nożycami odrysujcie sobie tak jak przy narożnikach, Przy pomocy zaginarki.

.

Wykonanie ?Środka Karmidła?.

1. Gotowy szablon przykładamy do blachy i obrysowujemy go po liniach zewnętrznych

2. Wycinamy prostokąt z blachy.

3. Przykładamy ponownie szablon i we wcięciach (rysikiem) zaznaczamy miejsca nacięcia.

4. Wsuwamy element pomiędzy kątowniki zaginarki i zaznaczamy głębokość nacięć.

5. Nacinamy w oznaczonych miejscach (po dwa z każdego boku).

6. Uwaga! Nie radze pomijać kolejnego kroku bo będą problemy.

Kładąc element na krawędzi stołu i przyciskając czymś sztywnym, czy też wsuwając pomiędzy dwa sztywne płaskowniki czy też podobne rzeczy zaginamy wstępnie element wzdłuż linii przerywanych pomiędzy nacięciami. Zagięcia w przeciwnych kierunkach.
Wstępnie: to znaczy na około 30 stopni i z powrotem wyprostować. Chodzi o to żeby metal ?zapamiętał? linie zagięcia. Przyłóżcie się! Ma być równo od nacięcia do nacięcia! Nie pod skosem!

7. Wsuwamy element w zaginarkę i zaginamy ?skrzydełka? na dwóch dolnych częściach pod katem prostym . Macie to na rysunku 3 zaznaczone. Góry nie ruszamy. Aby dokładnie (do końca) włożyć element w zaginarkę pomóżcie sobie młotkiem gumowym.

8. Wsuńcie górę elementu w zaginarkę i zagnijcie pod katem prostym.

Teraz w rękach podegnijcie go jeszcze troszkę wzdłuż tych ?zapamiętanych? przez blachę zagięć(da się bez problemów)i macie gotowy element